BİR İSLÂM HUKUKU MÜESSESESİ OLAN HİDÂNE HAKKININ VE OSMANLI AİLE HUKUKU'NDA UYGULANIŞININ İZMİR ŞER'İYYE SİCİLLERİNDE YER ALAN BİR KARAR ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN İNCELENMESİ release_gd6loukgwjge5cky4aqnomhote

by C Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y Xix

Released as a article-journal .

(2015)

Abstract

ÖZET İslâm ve Osmanlı Aile Hukuku'nda çocukların bakımı ve yetiştirilmesinden anne ve baba birlikte sorumludurlar. Ancak boşanma veya eşlerden birinin vefatı durumunda bu sorumluluğu tek bir eşe yüklemek hakkaniyete uygun bulunmamıştır. Çocuğun bakımı kapsamına, sağlıklı beslenmesi; eğer çocuk küçükse, emzirilmesi; oyun oynatılması; gezdirilmesi; temizliği; gözetilip kollanması; takibi; eğitimi; terbiyesi ve sürekli çocukla bir arada bulunulmasını gerektiren tüm diğer işler girmektedir. Ancak bakım yükümlülüğünün, en az bunun kadar önemli bir de malî boyutu vardır. Osmanlı Aile Hukukunda bu iki bakım sorumluluğu anne ile baba arasında paylaştırılmıştır. Çalışmanın bir kısmını oluşturan örnek olayda küçüğün annesi öldüğü için anneannesinin hidânesi altına verildiği anlaşılmaktadır. Mahkeme buna karşılık babanın nafaka ödemesine karar vermiştir. Mahkemenin bu yaklaşım şeklinin tarihsel izleri sürüldüğünde, İslâm Hukuku'ndaki aslî ve tâlî kaynaklara ulaşılmaktadır. Bu nedenle çalışmada İslâm Hukuku'ndaki hidâne, nafaka, emzirme (radâ') ve hukukî temsil konuları da etrafl ıca açıklanmaya çalışılmıştır. İslâm Hukuku'nda mezhepler arasında tartışmalı olan hususlara yer verilmiş, Osmanlı mahkemesinin örnek olayda hangi görüşe göre karar verdiği açıklanmaya çalışılmıştır. Osmanlı Hukuku'ndaki durum, küçük yaşta annesi vefat eden bir çocuğun hidanesinin anneannesine, nafakasının babasına verildiği bir karar bağlamında sınırlı olarak ele alınmıştır. Osmanlı Devleti'nin önemli bir kenti olan İzmir'in Şer'iyye Sicil kayıtlarında yer alan bir örnek olayda, hâkimin hidâne hakkı ile velâyeti ve nafaka sorumluluğunu ne şekilde tesis ettiği değerlendirilmiştir. Böylece diğer şehirlerin kayıtlarıyla bir mukayese yapma imkânı doğacağı kanaatini taşımaktayız. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Aile Hukuku, İzmir Şer'iyye Sicilleri, hidâne hakkı, hâdine, emzirme, nafaka, velâyet, nafaka için babaya rücû.
In text/plain format

Archived Files and Locations

application/pdf  645.1 kB
file_flpgwmab2veebmsend74o2juhq
webftp.gazi.edu.tr (web)
web.archive.org (webarchive)
Read Archived PDF
Archived
Type  article-journal
Stage   unknown
Year   2015
Work Entity
access all versions, variants, and formats of this works (eg, pre-prints)
Catalog Record
Revision: f168fa4a-3fa3-4eb4-af9a-71feb1a7b19b
API URL: JSON